Czym jest chlorheksydyna

Czym jest chlorheksydyna?

Chlorheksydyna to znany środek antyseptyczny o szerokim spektrum działania, który stanowi standard opieki w profilaktyce zakażeń. W ochronie zdrowia roztwory chlorheksydyny są rutynowo stosowane do przygotowania skóry, mycia pacjentów w oddziałach intensywnej terapii i chirurgii, jako produkty do higieny rąk, opatrunków, oraz jako składnik maści i kremów do pielęgnacji skóry. Dodatkowo, wiele produktów może być pokryte chlorheksydyną, w tym siatki chirurgiczne, implanty oraz urządzenia do dostępu naczyniowego.

Chlorheksydyna, ze względu na swoje właściwości antyseptyczne, jest stosowana od PONAD 70 LAT

Historia chlorheksydyny

Lata 50. XX wieku

Chlorheksydyna została odkryta w Wielkiej Brytanii podczas badań nad tworzeniem leków przeciwmalarycznych.¹

1954

Imperial Chemical Industries, Limited publikuje odkrycia w artykule wskazującym potencjał chlorheksydyny.¹

1954

Pierwsze wprowadzenie na rynek w Wielkiej Brytanii diglukonianu chlorheksydyny jako środka dezynfekcyjnego i miejscowego środka antyseptycznego.¹

Lata 70. XX wieku

Wprowadzenie chlorheksydyny w USA Opublikowane badania wskazują, że mycie rąk chlorheksydyną redukuje mikrobiom skóry o nawet 92%.¹

1976

Potencjał chlorheksydyny jako środka doustnego został po raz pierwszy dostrzeżony, gdy wykazano jej zdolność do hamowania tworzenia i rozwoju płytki nazębnej.¹

1988

Pierwsze wprowadzenie w USA środka do przygotowywania skóry stanowiącego połączenie chlorheksydyny i alkoholu.¹

1990

Pierwszy cewnik naczyniowy z chlorheksydyną, z technologią Arrowg+ard Blue™, zostaje wprowadzony na rynek amerkański. Cewnik jest impregnowany chlorheksydyną i sulfadiazyną srebra.²

1993

Pierwszy opatrunek z gąbką nasączoną chlorheksydyną uzyskuje zatwierdzenie FDA.¹

2000

Arrowg+rd Blue Plus™ Ochrona przeciwdrobnoustrojowa wprowadzona na rynek USA.³

2002

CDC zaleca stosowanie cewników CVC o działaniu przeciwdrobnoustrojowym.⁴

2011

Wytyczne CDC klasyfikują cewniki CVC z technologią o działaniu przeciwdrobnoustrojowym jako zalecenie Kategorii 1A, a stosowanie maksymalnych środków aseptyki jako zalecenie Kategorii 1B.²

2012

Technologia Arrowg+ard Blue Advanced™ Ochrona przeciwdrobnoustrojowa i przeciwzakrzepowa.³

2014

Wytyczne SHEA zalecają stosowanie cewników CVC impregnowanych środkiem przeciwdrobnoustrojowym.⁴

2024

Wytyczne INS przyznają najwyższą ocenę dowodów (I) stosowania cewników przeciwdrobnoustrojowych w celu zmniejszenia ryzyka CLABSI.⁵

W jakich postaciach występuje chlorheksydyna?

Dostępnych jest kilka postaci i soli chlorheksydyny, które różnią się istotnie rozpuszczalnością, m.in.: diglukonian chlorheksydyny (CHG), dichlorek chlorheksydyny (CHD), dioctan chlorheksydyny (CHA) oraz baza chlorheksydynowa (CHX). W zależności od klinicznego zastosowania produktu wykorzystuje się różne sole chlorheksydyny.

Postacie chlorheksydyny

Główne cechy charakterystyczne

Postacie chlorheksydyny & Główne cechy charakterystyczne

Diglukonian chlorheksydyny (CHG)

Dobrze rozpuszczalny w wodzie
Idealny do przygotowywania skóry oraz roztworów dezynfekcyjnych

Dioctan chlorheksydyny (CHA) i baza chlorheksydynowa zasadowa (CHX)

Słabiej rozpuszczalne w wodzie
Głównie związane z poliuretanem i innymi powierzchniami, stosowane w wyrobach medycznych (takich jak cewniki naczyniowe)
Kontrolowane uwalnianie przez dłuższy czas

Szybkie działanie

Działa w czasie od kilku sekund do kilku minut, w zależności od rodzaju drobnoustroju, zapobiegając replikacji komórek, która w normalnych warunkach następuje w około 20 minut.

Nieswoiste

Oddziałuje na podstawowe składniki błon komórkowych drobnoustrojów, obecne w szerokim spektrum mikroorganizmów.

Efekty bakteriostatyczne i bakteriobójcze

W niskich stężeniach narusza ścianę i błonę komórkową, hamując wzrost bakterii (działanie bakteriostatyczne). W wyższych stężeniach powoduje dalsze uszkodzenia, uwalniając płyn cytoplazmatyczny oraz niszcząc jądro i materiał genetyczny (działanie bakteriobójcze).

Czym chlorheksydyna różni się od antybiotyków?

Główne różnice w porównaniu z antybiotykami:

Antybiotyki działają zwykle wolno i są zaprojektowane do atakowania specyficznych struktur komórkowych i genetycznych, charakterystycznych dla konkretnych typów drobnoustrojów.

Jeśli bakteria ulegnie mutacji, antybiotyk może stać się nieskuteczny. Te zmiany genetyczne są przyczyną powstawania wielolekoopornych drobnoustrojów.

Chociaż niektóre patogeny mogą wykazywać pewną tolerancję na chlorheksydynę, co oznacza konieczność zastosowania nieco wyższej dawki do ich eliminacji, prawdopodobieństwo, że chlorheksydyna stanie się nieskuteczna wobec konkretnego patogenu, jest niezwykle niskie.¹⁰

Czy chcesz pobrać nasze materiały informacyjne?

Pobierz broszurę

Skontaktuj się z nami

Imię *

Nazwisko *

Tytuł *

Adres e-mail *

Instytucja *

Kod pocztowy *

Chciał(a)bym porozmawiać z lokalnym przedstawicielem firmy Teleflex działu Vascular na temat możliwości przeprowadzenia prezentacji lub wypróbowania produktu.

Firma Teleflex zobowiązuje się chronić i szanować prywatność użytkownika. Dane osobowe będą wykorzystywane wyłącznie w celu zarządzania kontem użytkownika oraz dostarczania zamówionych produktów i usług. Zapoznaj się z Polityką prywatności Teleflex.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie wiadomości e-mail dotyczących produktów i usług firmy Teleflex.

Zapoznałam/ zapoznałem się z polityką prywatności Teleflex. *

Bibliografia:

About Chlorhexidine: History of Chlorhexidine. Chlorhexidine Partners Network. 2012
510(K) clearance for Arrowg+ard Blue Antimicrobial Multi-Lumen Central Venous Catheter received 1990.3.
510(K) clearance for Arrowg+ard Blue Plus Multi-Lumen Central Venous Catheter received March 2000.
O'Grady NP, Alexander M, Dellinger EP, et al. Guidelines for the prevention of intravascular catheter-related infections. Centers for Disease Control and Prevention. MMWR Recomm Rep. 2002;51(RR-10):1-29.
O’Grady NP, Alexander M, Burns LA, et al; Healthcare Infection Control Practices Advisory Committee (HICPAC). Guidelines for the prevention of intravascular catheter-related infections, 2011. CDC. Updated October 2017. Accessed January 29, 2024. https://www.cdc.gov/infectioncontrol/pdf/guidelines/bsi-guidelines-H.pdf
510(K) clearance for Arrowg+ard Blue Advance PICC in May 2012.
Compendium of strategies to prevent healthcare-associated infections in acute care hospitals. SHEA. Accessed January 29, 2024. https://shea-online.org/compendium-of-strategies-to-prevent-healthcare-associated-infections-in-acute-care-hospitals.
Nickel B, Gorski LA, Kleidon TM, et al. Infusion therapy standards of practice. J Infus Nurs. 2024;47(suppl1):S1-S285.
Genuit, Thomas, Grant Bochicchio, Lena M. Napolitano, Robert J. McCarter and Mary-Claire Roghman. "Prophylactic Chlorhexidine Oral Rinse Decreases Ventilator-Associated Pneumonia in Surgical ICU Patients." Surgical Infections March 2001, 2(1): 5-18. doi:10.1089/109629601750185316.
Aftab, R., Dodhia, V.H., Jeanes, C. et al. Bacterial sensitivity to chlorhexidine and povidone-iodine antiseptics over time: a systematic review and meta-analysis of human-derived data. Sci Rep 13, 347 (2023). https://doi.org/10.1038/s41598-022-26658-1

Przeciwwskazania:

Cewniki Arrowg+ard Blue™ oraz Arrowg+ard Blue Plus™ są przeciwwskazane u pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na chlorheksydynę, sulfadiazynę srebra i/lub leki sulfonamidowe.

Należy przeprowadzić ocenę kliniczną pacjenta, aby mieć pewność, że nie ma przeciwwskazań. Stosowanie cewników Arrowg+ard Blue Advance™ jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:

u pacjentów ze stwierdzoną nadwrażliwością na chlorheksydynę;
do leczenia istniejących zakażeń związanych z wyrobem medycznym;
w przypadku obecnej lub przebytej zakrzepicy w naczyniu docelowym lub wzdłuż przebiegu cewnikowanego naczynia.

Nie potwierdzono jak dotąd występowania zależności pomiędzy metodami badań in vitro/in vivo a wynikami klinicznymi.

Teleflex, logo Teleflex, Arrow, Arrowg+ard, Arrowg+ard Blue, Arrowg+ard Blue Plus i Arrowg+ard Blue Advance są znakami towarowymi firmy Teleflex Incorporated lub jej spółek zależnych w USA i/lub w innych krajach. Wszystkie inne znaki towarowe są własnością odpowiednich podmiotów. MCI-102066

Zrozumieć szerokospektralne działanie przeciwdrobnoustrojowe chlorheksydyny w celu redukcji liczby przypadków CLABSI